Lokanta, kahvehane, kafeterya ve birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerde tütün yasağı 19 Temmuzda başlıyor

4207 sayılı Tütün ve Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine İlişkin Yasa'da yapılan değişiklikle kamu hizmet binalarının kapalı alanları, koridorları dahil her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel ve spor amaçlı özel hukuk kişilerine ait binalar, taksi hizmeti verenler dahil kara, demir, deniz ve havayolu toplu taşıma araçları, okul öncesi eğitim kurumları, dershaneler, özel eğitim ve öğretim kurumları dahil ilk ve orta öğrenim kurumları, kültür ve sosyal hizmet binalarındaki tütün yasağı geçen yıl 19 Mayısta yürürlüğe girmişti. Aynı değişiklikle lokanta, kahvehane, kafeterya ve birahane gibi yerlerdeki tütün yasağının 19 Temmuz 2009 tarihinde başlaması öngörülmüştü.

Buna göre, bu yerlerde de tütün ve tütün ürünlerinin tüketimi tamamen yasak olacak. Yalnız sigara içenlere hizmet verecek bar, restoran, kafe gibi yerler açılamayacak, bu yerlerde sigara içmek isteyenler için özel bölümler oluşturulamayacak.
19 Temmuzdan itibaren yasanın kapsamına giren bu yerlerde tütün ve tütün mamulleri kullananlara Kabahatler Kanunu'nun 39. maddesi gereği en yakın kolluk birimi yetkililerince 69 TL para cezası kesilecek.

Yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletme sorumluları da işletme izni veren kurum tarafından yazılı olarak uyarılacak. Uyarıya rağmen verilen sürede yükümlülüklerini yerine getirmeyenler, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında mahalli mülki amir tarafından 560 TL'den 5 bin 600 TL'ye kadar idari para cezası ile cezalandırılacak.

-12 SORUDA DUMANSIZ İKRAM-

Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi tarafından 19 Temmuzda başlayacak yasaklarla ilgili hazırlanan broşürde, konuyla ilgili sıkça sorulan sorulara şu yanıtlar verildi:

''-Sigara yasağı ikram sektöründe iş kaybına neden olur mu?

Tarafsız bilimsel araştırmalar sigara yasağının lokanta, bar ve kahvehanelerde işlerin azaltmadığını, bir çok yerde yeni işletmelerin açıldığını ve istihdamın arttığını ortaya koymuştur.

-Toplum sigara yasağını benimser mi?

Yasaya en fazla destek verenler, kendi içmediği halde sigara dumanından etkilenenler ve bunun sağlığa zararlı olduğunu en iyi bilenlerdir. Türkiye'de halkın yüzde 87'si kapalı ortamlarda sigara yasaklarını onaylamaktadır.

-İkram sektöründe sigara yasağının uygulanabildiği ülke var mıdır?

Yasa, dünyanın pek çok ülkesinde başarıyla uygulanabilmiştir. İngiltere, İrlanda, Fransa, İran, İtalya, Norveç, İsveç, Uruguay ve Yeni Zelanda bu konuda öncü ülkeler olmuştur.

-Havalandırma sistemlerinin kurulması lokantadaki sigara dumanını yok eder mi?

Tarafsız bilimsel araştırmalar hiçbir havalandırma sisteminin sigara dumanının içindeki kanser yapıcı tanecikleri temizlemediğini göstermiştir.

Türkiye'nin imzaladığı ''Uluslararası Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi''ne göre tütün dumanından korunmak için yüzde 100 sigarasız alan sağlanması gereklidir. Sigara dumanının güvenli bir dozu yoktur. Tütün dumanı etkilerini azaltan tedbirler bilimsel olarak geçersizdir, denenmemelidir. Havalandırma, filtre etmek, sigara içilen ve içilmeyen bölüm ayrımı yararsız yöntemlerdir.

-Kapalı alanlarda sigarasız bölüm ayrılması sigara içmeyenleri koruyabilir mi?

Tarafsız bilimsel araştırmalar sigara içmeyeni koruyabilmenin tek yönteminin tamamen sigarasız ortamlar yaratmak olduğunu ortaya koymuştur. Sigara içen ile içmeyenin aynı alanda olabileceği kavramı, gelir kaybına uğrayacağından korkan sigara endüstrisinin ileri sürdüğü bir savdır.

-Sigara mücadelesinde gönüllü önlemler yasaların yerine kullanılabilir mi?

Özdenetim ve gönüllü uygulamalar sigara dumanından pasif etkilenime karşı sürekli olarak başarısız olmuştur.
-Lokantalarda sigara yasağı sigara içenlerin hakkını zedeler mi?

Sigarasız ortam yasaları, sigara içmeyi yasaklamaz. Sadece sigara içmeyenlerin de bulunduğu alanlarda sigara içilmesini engeller. Başkasını kanser yapıcı dumana maruz bırakmak 'özgürlük' olarak tanımlanamaz.
-Yasa sadece sigara içimini mi yasaklar?
Yasa, dumanı olan her türlü tütün mamulünün içimini yasaklamaktadır.

-Sigara içilen alanlar toplumsal ayrımcılık yapar mı?

Sigara içilebilen alanlar toplumda kalp, solunum ve şeker hastalığı olanların, ayrıca hamilelerin sağlık hakkını hiçe sayarak ayrımcılık yapar.

-Pasif sigara dumanına maruz kalmak sağlık tehdidi midir?

İş yeri veya sosyal ortamda sigara dumanına maruz kalmak anfizem ve erişkin astımına neden olmaktadır. Koroner arter hastalıklarını yüzde 20-70 oranında artırmaktadır.
-Sigara içilen lokanta, bar ve kahvehaneler işyeri ve işçi güvenliğine nasıl etki eder?

Eğlence yerleri aynı zamanda burada çalışanların iş yerleridir. İş güvenliği ve işçi sağlığı yasalarının geçerli olduğu alanlardır. İş güvenliği yasaları çalışanları toksik madde ve sağlık tehdidine karşı korumayı talep eder. Asbest ile çalışan işçinin korunması gibi bu bireylerin korunması gereklidir.
-Sigara yasağını kim istemez?

Çok uluslu sigara firmaları sigara yasağını durdurmaya çalışır. İkram endüstrisini kar azalması yalanları ile korkuturlar. Havalandırmanın işe yarayacağını iddia ederler. Kanunun çok sert ve uygulanmaz olduğunu söylerler. Halk desteği olmadığını iddia ederler.''

kumandayı ver

sabah bizim marketten bi gazete aldım,bir ekmek
bırakmaya karar vermiştim sigarayı,yine aldım bir paket.
gün bugündür deyip düştüm yollara,
uykulu gözlerle baktım sarışın kıza,
elli kişi var mıydık ki vapurda?
dışarıda hava buz gibi,
çaycıdan hayır yok gibi.

hala uykulu,hala sakinim ,
bak hala ölmedim.
sinirler midelere,alıştık boş sözlere,
bak göründü kadıköyüm.
kim söyledi sana:aşk sanattır,
bilmiyormuydun sadece besindir:taze ve bayat
neylersin buymuş hayat!
yanlızlıklar,peşin ödenmiş faturalar.

evlerimiz ufaktı,kitaplar,egolar,karıncalar vardı.
gece yalnızlıklar,bazen alo'lar,yataklar karargahtı.
dost muyduk,düşman mı zap meydanında?,
bu kanaldan sıkıldık nerde bu kumanda??
bakarken ekranda hayatlara,
rekorlar kırmıştık yüksek atlamada
mahkum olduk şimdi düşmüş çıtalara.

bitmişse bitmiştir,ısrar etmenin ne anlamı var.
bu kanaldan sıkıldık , n'olur uzatma kumandayı ver.

Sigarayı bırakmanın tam zamanı

Bugün Dünya Sigarayı Boykot Günü. Ancak giyim ve boğazından kesen Türk vatandaşı, sigara bağımlılığından bir türlü kurtulamıyor. 19 Mayıs 2008'de yürürlüğe giren sigara içme yasağına rağmen 2007 yılına göre 404 bin adet fazla sigara içildiği tespit edildi.

Uzmanlar bu durumu ekonomik krizin yanı sıra irade zayıflığına bağlıyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Tevfik Özlü, tiryakilere çocuk sahibi olma, başarı, terfi ve ödül alma gibi kendilerini güçlü hissettikleri dönemlerde sigarayı bırakmalarını tavsiye ediyor. Kişinin sigarayı dost edinmesinin, sigaranın da ona dost olacağı anlamına gelmediğini söyleyen Özlü, "Günün birinde, hiç ummadığınız bir şekilde, yıllardır yanı başınızdan ayırmadığınız bu sözde dosttan bir darbe yiyebilirsiniz. Gelin, bugünden gerçekleri görüp, gerekeni yapın." ifadelerini kullanıyor.

Sigara tüm kanser türlerinin yüzde 30'unun, akciğer ve gırtlak kanserlerinin ise yüzde 80-95'inin sebebi olarak gösteriliyor. Sigarayla arkadaşlığın, ölümle sonuçlanan bir birliktelik olduğunu vurgulayan Başhekim Özlü'nün verdiği bilgilere göre, dünyada her yıl 5 milyon kişi sigara içtiği için ölüyor. Bu, aramızdan her 6-7 saniyede bir kişinin sigaraya kurban gittiği anlamına geliyor. Her 2-4 erkeğin ölümünden biri sigaradan. Türkiye'de sigara nedeniyle yılda 120 bin kişi hayatını kaybediyor. Bu sayı, trafik kazaları, yangın, cinayet, AIDS, alkol, kokain, eroin ve intiharlara bağlı ölümlerin toplamından bile fazla.

Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi Dönem Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, krizin insanları sigaraya başlatmadığına dikkat çekerek, "İnsanlar bunaldı da sigaraya sarıldı diye bir şey yok." diyor. 2007'ye göre içilen sigara adedinin artmasını ise 'bağımlılık nedeniyle sigara sayısının fazlalaştırılmasına' bağlıyor. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi psikiyatristlerinden Doç. Dr. Ayşe Esen Danacı da stresle birlikte sigara tüketiminin arttığını belirtiyor. Egzersiz ve gevşeme yöntemleri vasıtasıyla stresle başa çıkılabileceğini aktaran Danacı, "Psikiyatristler bu yönde yol gösteriyor. Ancak stres, şiddet ve depresyona dönüştüyse tedavi edilmeli." diye konuşuyor.

Sigarayı bırakma önerileri

Tatile veya seyahate çıkarak rutin yaşamınızdan uzaklaşın.

Ödül alma, terfi etme, çocuğunuzun olması, iş başarısı gibi kendinizi daha güçlü hissettiğiniz dönemleri fırsat olarak değerlendirin.

Sigarayı bıraktığınızı herkese açıklayıp onların desteğini alın.

Sigara içme arzusu uyandıran arkadaş, iş, davranış ve durumlardan uzak durun.

Sigara içilen kahvehaneye, içkili yerlere gitmeyin.

Sigara içme arzusu geldiğinde, bırakma nedenlerinizi tek tek hatırlayın.

Kalkıp dolaşın, dış ortama çıkıp yürüyün, birkaç kez yavaş ve derin nefes alıp verin.

Asla 'bir taneden bir şey olmaz' demeyin.

Bir süre çay-kahve yerine soğuk içecekler deneyin.

Boş kalmayın, kendinize hobi ya da meşguliyet bulun.

Spora mutlaka zaman ayırın.

Sakız, yeşil sebzeler, havuç gibi şeyler sigara arayışınızı engelleyebilir.

Anahtarlık, kalem gibi küçük oyuncaklarla ellerinizi meşgul edebilirsiniz.

Sigaraya ayırdığınız parayla kendinizi ya da sevdiklerinizi ödüllendirecek sürprizler yapın.

Başkaları sigara teklif ettiğinde reddetme hakkınızı kullanın. 'Hayır' diyebilme özgüvenine sahip olun.

Onlara göre değil, kendi doğrularınıza göre yaşayın. Kendinize saygılı olun. Kimse için hayatınızı riske atmak zorunda değilsiniz.

Ruhsal bozukluk daha sık görülüyor

Depresyon, anksiyete bozuklukları gibi ruhsal sorunların sigara bağımlıları arasında görülme sıklığının daha yüksek olduğu belirtildi. Türkiye Psikiyatri Derneği Genel Başkanı Dr. Şeref Özer'in verdiği bilgiye göre içme oranları, şizofrenlerde yüzde 90, bipolar (taşkınlık) bozukluk hastalarında yüzde 70, diğer psikiyatrik rahatsızlığı olanlarda yüzde 45-70 arasında. Hafif şiddette depresyon sigara içimini artırırken, düzenli sigara içenlerde depresyon oranı ve bununla bağlantılı intihar oranları içmeyenlere göre daha yüksek. Depresyonu olanların sigarayı bırakma oranları da içenlere göre daha düşük. Sigarayı bırakmak için yardım isteyenlerin yüzde 30'u da depresyon öyküsüne sahip.

Kadınlarda kemik erimesine yol açıyor

Sigaranın kadınlarda erken (5-6 yıl) menopoza ve kemik erimesine yol açtığı ortaya çıktı. Kalp krizinden akciğer kanserine kadar pek çok hastalığı tetiklediği tespit edildi. Erciyes Üniversitesi tarafından yapılan araştırmada sigara içen veya dumanına maruz kalan menopoza girmiş 30 bayan ile içmeyen ve dumana maruz kalmayan menopoza girmiş 30 bayan incelendi. Bulgulara göre kanser oluşumu, yaşlanma ve hücre ölümüne yol açan 'serbest radikaller', aktif ve pasif içici kadınlarda daha yüksek düzeyde. Doğum kontrol hapı kullanan kadınlar arasında sigara içenlerin kalp krizi geçirme riski 10 kat fazla. Tiryaki kadınların, erkeklere oranla akciğer kanserine yakalanma riski de 3 kat fazla.

En büyük küresel öldürücü hastalık

Prof. Dr. Tevfik Özlü, sigaranın küresel en öldürücü salgın hastalık olduğunu vurguladı. Özlü'nün aktardığı bilgilere göre tüm zamansız ölümlerin yüzde 20'si sigaraya bağlı. Tiryakilerde kanserden ölüm oranı 15-25 kat daha yüksek. Ölüm hızı, içmeyenlere oranla iki kat fazla. Sigara kullananlar, ortalama 20-25 yıl daha erken hayatını kaybediyor. İçilen her sigara ömürden 12 dakika çalıyor. Bu zararlı alışkanlık, tiryakilerin yıllarca başkalarına bağımlı bir hayat yaşamalarına da yol açıyor. Akciğer, kalp ve beyin damar sistemi hastalıklarından kansere dünyada en sık görülen, en fazla öldüren, sakat bırakan ve en yüksek tedavi maliyetine yol açan 60 kadar hastalığın ana sebebi sigara.